به گزارش پایگاه خبری مساوات به نقل از ایرنا، اخبار جنگ اوکراین چهار سال تمام بخش جدانشدنی مطالب آژانسهای خبری را تشکیل داده، از خسارات و تلفات تا تلاشها برای پایان دادن به آن با مذاکراتی که به اندازه خود جنگ طولانی و فرساینده شده است. این نبرد در طول این چند سال تغییر شکل داشته و امروز تاثیرات آن بر اقتصاد و اجتماع بیش از پیش رخ نمایانده است.
شاید طولانی شدن جنگ از اهمیت خبری روزهای نخست آن کاسته باشد اما این به معنای کاهش ویرانگری و تلفات انسانی آن نیست چرا که حتی دستاوردهای زمینی اندک برای طرفها در طول این مدت به معنای نبردهای شدید در خطوط مقدم درگیری است.
موسسه مطالعات جنگ (ISW)، دستاوردهای زمینی روسیه را تا سال ۲۰۲۵ تقریباً ۰.۸ درصد از خاک اوکراین مشخص کرد، عددی که اعتراف ضمنی به کندی و البته هزینه انسانی این درگیری را نشان میدهد.
تارنمای خبری «ار. ت. اس» سوئیس در این باره گزارش داد: این پیشرفت «نسبی» به معنای آرامش نیست. به عکس، نبردهای شدید در امتداد خطوط مقدم ادامه دارد، در حالی که جنگ به ویژه با استفاده گسترده از پهپادها، حملات دوربرد و سلاحهای هدایتشونده در حال تحول است.
ست جی. جونز (Seth G.Jones) و رایلی مککیب (Riley McCabe) از مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، این درگیری اکنون به یک «جنگ فرسایشی» تبدیل شده است. برتری در این جنگ علاوه بر میزان پیشرویها با ذخایر، تولید و جذب نیرو نیز سنجیده میشود.
در گزارش تارنمای سوئیسی آمده است: جنگ فرسایشی خسارات سنگینی را نیز برای طرف روسی به همراه دارد. بنابراین، برای مسکو، هزینه انسانی به یک شاخص اصلی برای سال ۲۰۲۵ تبدیل شده است. تخمینها متفاوت است، اما چندین منبع معتبر در مورد سطح بسیار بالای تلفات همنظر هستند. در آغاز سال ۲۰۲۶، مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی تخمین زد که روسیه از آغاز جنگ تقریباً ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر کشته، زخمی و مفقود متحمل شده است، از جمله ۳۲۵ هزار کشته.
پیشتر الکساندر سیرسکی (Oleksandr Syrsky) فرمانده کل ارتش اوکراین، در مصاحبهای با روزنامه فرانسوی «لوموند» گفته بود که تنها در سال ۲۰۲۵، تلفات روسیه برای اولین بار از سطح جذب نیرو فراتر رفته که این امر نشانهای از افزایش فشار بر ظرفیت بازسازی نیروها در طول جنگ است.
«ت. ار. اس» نوشت: حتی اگر این برداشت، خودخواهانه و حق به جانب به نظر برسد، بخشی از یک روند مستند است: روسیه در ازای دستاوردهای تاکتیکی محدود، ضررهای قابل توجهی را میپذیرد.
اما کییف هم متحمل خسارات قابل توجهی شده است. بنابر گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، این درگیری از فوریه (اسفند) ۲۰۲۲ تا دسامبر (آذر) ۲۰۲۵ بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار قربانی شامل ۱۰۰ تا ۱۴۰ هزار کشته داشته است.
تخمین تعداد قربانیان دو جبهه درگیر با گزارشی که پیشتر روزنامه نیویورک پست، بر اساس برآوردهای مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی منتشر کرده بود، یکی است. این گزارش پیشبینی کرده بود تعداد سربازان روس و اوکراینی که در طول جنگ کشته، زخمی یا مفقود شدهاند، تا فصل بهار به ۲ میلیون نفر خواهد رسید.
اقتصاد روسیه زیر فشار تحریم و هزینه جنگ
در پشت خطوط مقدم، یکی از ویژگیهای تعیینکننده سال ۲۰۲۵ همچنان توانایی اقتصاد روسیه در تابآوری ضربه تحریمها و هزینههای جنگ است. بسیاری از سناریوهای مسکو مبنی بر «فروپاشی سریع» تحقق نیافتند.
مارک دابروسکی (Marek Dabrowski) اقتصاددان متخصص در امور مالی عمومی و اقتصاد کلان در اروپای شرقی، در مقالهای که برای اندیشکده «بروگل» (Bruegel) نوشته است، اقتصاد روسیه را توصیف میکند که بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ تابآوری واقعی از خود نشان داده است، که به ویژه با نظامی شدن جامعه و تعدیلهای تجاری پشتیبانی میشود. با این حال، او تأکید میکند که این تابآوری با انباشته شدن هزینهها و عمیقتر شدن ضعفهای ساختاری، «فرسایش» مییابد.
گزارش تارنمای خبری سوئیس، در این باره مینویسد: نهادهای اقتصادی نیز شاهد کندی هستند، نه فروپاشی. بانک جهانی در پی رشد قویتر در سال ۲۰۲۴، در پسزمینهای از انقباض پولی و تضعیف تقاضا، به کاهش سرعت رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۵ اشاره کرد.
مسکو پیشبینی رشد ۲۰۲۵ خود را به سمت پایین اصلاح کرده است. همانطور که خبرگزاری رویترز در تابستان ۲۰۲۵ گزارش داد که هدف ۱.۵درصد کاهش یافته است. به عبارت دیگر: اقتصاد روسیه پابرجاست، اما در شرایط جنگی، با تکیه بر حمایت مالی، با فشارهای تورمی و بدهبستانهای فزاینده و مشهود بین هزینههای نظامی و اجتماعی.
تلفات غیرنظامیان اوکراینی: مرگبارترین سال
اوکراین، سال گذشته میلادی را با تلفات سنگین غیرنظامیان به پایان رساند. دادههای دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR) بر افزایش شدید تلفات مرتبط با سلاحهای دوربرد در سال گذشته تاکید میکند و سال ۲۰۲۵ را مرگبارترین سال برای غیرنظامیان از زمان آغاز جنگ توصیف میکند.
«ار. ت.اس» در این باره نوشت: در پشت این ارقام، واقعیتی نهفته است؛ ناامنی مداوم که بسیار فراتر از خطوط مقدم امتداد دارد. حملات، پهپادها و موشکها همچنان به طور منظم مناطق شهری را هدف قرار میدهند و هشدارها، پناهگاهها و عزاداریها به «وضعیت عادی» زندگی در اوکراین تبدیل شده است.
هدفگیری مجدد زیرساختهای انرژی
یکی دیگر از موضوعات اصلی اواخر سال ۲۰۲۵ و اوایل سال ۲۰۲۶، حملات مجدد هماهنگ علیه زیرساختهای انرژی اوکراین است. سازمان ملل متحد تأکید میکند که از اکتبر (مهر/ آبان) ۲۰۲۵، حملات گسترده به تأسیسات حیاتی آسیب رسانده یا آنها را نابود کرده و این مساله به قطع برق، گرمایش و آب منجر شده است. در ژانویه (دی/ بهمن)، برخی از حملات، شبکههای گرمایش منطقهای را در اوج زمستان هدف قرار دادند.
این استراتژی فقط اقتصاد را هدف قرار نمیدهد: بلکه توانایی یک کشور را برای حفظ انسجام اجتماعی هدف قرار میدهد. در بسیاری از مناطق، زندگی روزمره همچنان مبارزه برای بقا است: گرما، تعمیرات، پسانداز پول و انتظار برای بازگشت برق. و با وجود همه تلاشهای سازگاری (ژنراتورها، واردات برق، تعمیرات سریع)، ساکنان هرگز نمیدانند که آیا هفته بعد گرمایش و برق خواهند داشت یا خیر.
البته اوکراین نیز در سال ۲۰۲۵ و از اوایل سال ۲۰۲۶، حملات خود را علیه زیرساختهای انرژی تشدید کرده و پالایشگاههای متعدد روسیه را با پهپادها و موشکهای دوربرد هدف قرار داده است. سایتهای اصلی، به ویژه در مناطق لنینگراد و روستوف و در ساحل دریای سیاه، مورد حمله قرار گرفتهاند و تا حدی ظرفیت پالایش روسیه را فلج کردهاند.
بنبست دیپلماتیک
تارنمای خبری سوئیس گزارد داد: سال ۲۰۲۵ از منظر سیاسی با توجه به تماسها و «فرآیندهای» دیپلماتیک، پربار اما از نظر نتایج ضعیف بود. در پایان سال ۲۰۲۵، ولادیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین، مذاکرات صلح با شریک آمریکایی خود را «سازنده» اما «نه ساده» توصیف کرد.
چند روز پیش در ژنو، مذاکرهکنندگان اوکراینی، روسی و آمریکایی دوباره با هم دیدار کردند، اما باز هم موفقیتی حاصل نشد. کییف اعلام کرد که خواستههای ارضی همچنان غیرقابل مصالحه هستند و مانع برقراری آتشبس میشوند.
اصل موضوع همچنان پابرجاست: اهداف به نظر ناسازگار میرسند. مسکو خواستههای اساسی (بیطرفی اوکراین، خروج از ناتو، مسائل ارضی) را تکرار میکند، در حالی که کییف هر راه حلی را که واگذاری ارضی را در پی داشته باشد، رد میکند.
