در کوچه خیابانها و بازارهای تبریز، کلاههای پشمی و استوانهایشکل، که در زبان ترکی «پاپاق» و «بورک» نامیده میشوند، هنوز بر سر مردان دیده میشود. پاپاق و بورک که از پوست یا پشم بره و گوسفند ساخته میشود، قرنها بخشی از پوشش مردان در منطقه آذربایجان، قفقاز و شمال غرب ایران بوده است. این کلاه، علاوه بر کارکرد محافظتی در برابر سرمای سخت این اقلیم، نشانهای از جایگاه اجتماعی، بلوغ و هویت مردانه نیز بهشمار میآمد. در بسیاری از سنتهای محلی، برداشتن پاپاخ از سر، نشانهای از احترام یا اندوه بود و از دست دادن آن، بهمنزله از دست دادن شأن و اعتبار تلقی میشد.
تبریز، بهعنوان یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و تجاری این منطقه، همواره محل تلاقی فرهنگهای ایرانی، آذری و قفقازی بوده است؛ و پاپاخ، همچون بسیاری از عناصر فرهنگ عامه، در این بستر تاریخی شکل گرفته و تداوم یافته است. این کلاه را میتوان در تصاویر تاریخی دوران قاجار، در میان مردم عادی، بازرگانان، و حتی نیروهای نظامی مشاهده کرد؛ نشانهای از حضوری گسترده که فراتر از طبقه و موقعیت اجتماعی تعریف میشد.
