- امروز : دوشنبه - ۲ شهریور - ۱۴۰۵
- برابر با : 11 - ربيع أول - 1448
- برابر با : Monday - 24 August - 2026
اخبار ویژه
طعم اصالت تبریز در جشنواره ثبت ملی شیرینیهای آذربایجان
خیز اهر در مسیر تبدیلشدن به کانون بافتههای داری آذربایجانشرقی/ تکمیل پرونده «اهر، شهر جهانی ورنی» با پروژههای ویژه
شهردار مرند استعفا کرد
خطکشی ۵۰ کیلومتر از محورهای غرب و شمالغرب تبریز برای ارتقای ایمنی تردد
پیکر جوان ۲۴ ساله در رودخانه ارس پیدا شد
تولید سالانه بیش از ۳۸۰ تن سماق در آذربایجان شرقی
انتقال امتیاز فوتبال دسته یک مس سونگون به کاراگستر رسمی شد
تقویت زیرساختهای فرهنگی محلات با محوریت مساجد
مشروطه آذربایجان
روایتی ناگفته از نقش پنهان تبریز در تولد مشروطه
روایت تاریخ از اعتراض خیابانی به امضای یک فرمان، نشان داد که مشروطه محصول یک مبارزه پیچیده، چندلایه و خونین بود. تبریز در این میان، نه تنها یک شهر معترض، که یک سازمان تمامعیار بود؛ با هستههای مخفی، واعظان نفوذی و سرمایههایی که برای آزادی به میدان آمدند.
اوج نفوذ مرکز غیبی؛ از کنترل تلگرافخانه تا تربیت مجاهدین
مهمترین و ماندگارترین ابتکار عمل مرکز غیبی، مشروعیت بخشیدن به مبارزه مسلحانه مردمی تحت عنوان مجاهد بود. رهبران این سازمان، نیاز به نیروی نظامی منظم و ایدئولوژیک داشتند که وفادار به آرمان مشروطه باشد. بنابراین، به صورت کاملاً مخفیانه، شروع به جذب، آموزش و سازماندهی جوانان غیور و معتقد از میان پیشهوران و اصناف مختلف کردند. به این ترتیب بود که واژه مجاهد برای اولین بار در گفتمان سیاسی ایران به معنای مبارز مسلح انقلابی رواج یافت.
مرکز غیبی: تولد در تاریکی؛ هستهگذاری یک سازمان انقلابی
مرکز غیبی یک باشگاه یا انجمن معمولی نبود. یک سازمان مخفی انقلابی با قوانینی سختگیرانه بود. شرط عضویت در آن، پذیرش چهار اصل غیرقابل مذاکره ایرانی بودن، تعهد به دین اسلام، قدرت حفظ اسرار مطلق و اطاعت محض از تصمیمات کمیته مرکزی بود.
تجارت و بازرگانان پیشگام مشروطه تبریز
در مطالب پیشین، از نقش بیبدیل توده مردم و واعظان بیدارگر در جنبش مشروطه تبریز سخن گفتیم. اما این پرسش اساسی باقی ماند که اندیشه نوخواهی و قانونطلبی، نخست از کجا و توسط چه کسانی به این دیار وارد شد؟ پاسخ را باید در طبقهای جستجو کرد که رگهای اقتصاد ایران را در دست داشتند: بازرگانان و بازرگانزادگان آذربایجانی.
واعظان بیدارگر؛ صدایی که رعیت را به “مردم” تبدیل کرد
به گفته تاریخنگارانی چون کسروی، سهم اصلی در بیدارسازی توده مردم در مشروطه برعهده سخنوران بود. این واعظان، اگرچه غالباً لباس روحانیت بر تن داشتند، اما از بطن همین توده برخاسته بودند و دردها و رنجهای آنان را به خوبی درک میکردند.
مشروطه تبریز؛ خیزشی از جنس مردم
برای درک بهتر جایگاه توده مردم در انقلاب مشروطه آذربایجان در ایران، باید به این پرسش کلیدی پاسخ داد: عامه مردم چگونه بیدار شدند و به جنبش مشروطه پیوستند؟ چه عواملی باعث شد تا مردم، صنف به صنف و محله به محله، به صف مشروطهخواهان بپیوندند؟
سفر به قلب انقلاب مشروطه با «مشروطه آذربایجان»
ستون «مشروطه آذربایجان» در پایگاه خبری مساوات نیوز، برای مقابله با غبار فراموشی تاریخی نشسته بر روی دلاوریهای توده مردم ایجاد شده است تا غبار از آن برگیریم و دلاوری های دلاوران انقلاب مشروطه در تبریز و آذربایجان را خوانشی دیگرباره کنیم. هدف ما از این ستون تنها بازگویی تقویم رویدادها نیست؛ بلکه احیای روایت زندگی است.
