به گزارش پایگاه خبری مساوات، اضطراب اجتماعی یکی از شایعترین اختلالات روانشناختی است که میتواند زندگی فردی و اجتماعی افراد را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد. این اختلال فراتر از خجالت یا نگرانی معمول است و در بسیاری از موارد باعث میشود افراد از حضور در جمع، برقراری ارتباط و انجام فعالیتهای روزمره خودداری کنند؛ مسئلهای که بهتدریج کیفیت زندگی را کاهش میدهد.
افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی معمولاً در موقعیتهایی که در معرض نگاه، قضاوت یا ارزیابی دیگران قرار میگیرند، دچار ترس و تنش شدید میشوند. این نگرانیها نهتنها بر روابط اجتماعی، بلکه بر عملکرد تحصیلی، شغلی و حتی سلامت جسمی افراد نیز اثرگذار است و میتواند به انزوا، کاهش اعتمادبهنفس و اختلال در روند طبیعی زندگی منجر شود.
با وجود شیوع بالای اضطراب اجتماعی، این اختلال همچنان کمتر شناخته شده و در بسیاری از موارد نادیده گرفته میشود. در حالی که آگاهیبخشی، تشخیص بهموقع و مراجعه به متخصصان سلامت روان میتواند نقش مهمی در کنترل و درمان این مشکل ایفا کند، بیتوجهی به آن ممکن است زمینهساز بروز مشکلات پیچیدهتر روانی و اجتماعی شود.
▪️اضطراب اجتماعی؛ هیجانی پنهان با پیامدهای روانی و جسمانی
علی سلیمانی، روانشناس اظهار کرد: اضطراب بخشی طبیعی از زندگی انسان است و در حد متعادل میتواند سازنده و حتی موجب خلاقیت شود، اما زمانی که شدت یا تداوم پیدا کند، به شکل اختلالهای اضطرابی بروز میکند. این اختلالها با رنج روانی و احساس مداوم نگرانی و ترس شناخته میشوند و ممکن است از ناراحتی خفیف تا وحشت شدید متغیر باشند.
وی گفت: اضطراب دارای سه مؤلفه بههمپیوسته است؛ مؤلفه شناختی که شامل افکار منفی، باورهای نادرست و احساس وحشت است، مؤلفه رفتاری که بهصورت اجتناب، گریز، تردید، گریه یا انفعال بروز میکند و مؤلفه فیزیولوژیک که با علائمی مانند تپش قلب، تعریق، تنفس سریع، تنش عضلانی، بیقراری، اختلال خواب و کاهش تمرکز همراه است.
وی ادامه داد: در اضطراب اجتماعی، فرد در موقعیتهایی مانند حضور در جمع، صحبت کردن در مقابل دیگران، امتحان دادن، استفاده از اماکن عمومی یا حتی مکالمه تلفنی دچار نگرانی شدید میشود. ترس دائمی از قضاوت، انتقاد و تحقیر شدن، باعث شرمندگی و کنارهگیری اجتماعی این افراد میشود و عملکرد روزمره آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
سلیمانی مطرح کرد: اضطراب شدید و مداوم میتواند با علائم جسمانی مانند لرزش، تهوع، تعریق و احساس گیجی همراه شود و در صورت بیتوجهی، پیامدهای روانی و اجتماعی جدی بهدنبال داشته باشد. با این حال، تشخیص بهموقع و برخورد درست با اضطراب و اختلالات مرتبط، نقش مهمی در کاهش آسیبها و بهبود کیفیت زندگی افراد دارد.
در حالیکه شناخت اضطراب اجتماعی گام نخست است، متخصصان تأکید دارند درمان و آموزش مهارتهای اجتماعی نقش تعیینکنندهای در کنترل این اختلال دارد.
▪️درمان اضطراب اجتماعی؛ گامی ضروری برای ارتقای سلامت روان
محمدرضا یوسفی، روانشناسی بالینی در گفتوگو با ایسنا اذعان کرد: اختلال اضطراب اجتماعی یا جمعهراسی نوعی اختلال ناتوانکننده است که با ترس و دلهره شدید در موقعیتهای اجتماعی شناخته میشود و میتواند بخشی از فعالیتهای روزمره فرد را مختل کند. این اختلال کیفیت زندگی و عملکرد فردی را بهطور چشمگیری کاهش میدهد و باعث میشود فرد از حضور در جمعها و موقعیتهای اجتماعی پرهیز کند.
وی بیان کرد: از نشانههای شایع اضطراب اجتماعی میتوان به علائم جسمانی مانند سرخ شدن صورت، تعریق زیاد، لرزش، تپش قلب، احساس دلآشوبی، لکنت زبان و در موارد شدید، حملات اضطرابی و حتی غش کردن اشاره کرد. این علائم معمولاً در موقعیتهای اجتماعی بروز میکنند و موجب اجتناب فرد از تعاملات اجتماعی میشوند.
یوسفی خاطرنشان کرد: اضطراب اجتماعی علاوه بر پیامدهای روانی، میتواند آثار جسمانی نیز داشته باشد و حتی بر سیستم ایمنی بدن تأثیر منفی بگذارد. همچنین این اختلال ممکن است با مشکلات روانشناختی دیگری مانند افسردگی، وسواس و سایر اختلالات اضطرابی همراه باشد و عوامل ژنتیکی و کمبود مهارتهای اجتماعی نقش مهمی در بروز آن دارند.
وی تشریح کرد: درمان اضطراب اجتماعی ضروری است و مراجعه به روانشناس و روانپزشک خط اول درمان محسوب میشود. روشهایی مانند درمان شناختی_رفتاری، مواجههسازی تدریجی با موقعیتهای اجتماعی، درمانهای روانپزشکی و شرکت در گروههای حمایتی میتوانند به کنترل اضطراب کمک کنند. آموزش مهارتهای اجتماعی از سنین پایین و کاهش سختگیری نسبت به خود نیز نقش مهمی در پیشگیری و بهبود این اختلال دارد.
اضطراب اجتماعی اختلالی جدی اما قابل مدیریت است که شناخت درست و درمان بهموقع آن میتواند مسیر زندگی فرد را تغییر دهد. توجه به سلامت روان، مراجعه به متخصصان و بهرهگیری از راهکارهای علمی، نهتنها به کاهش علائم این اختلال کمک میکند، بلکه زمینه بازگشت فرد به تعاملات سالم اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی را فراهم میسازد.
