به گزارش پایگاه خبری مساوات، با فرا رسیدن فصول سرد و کاهش دمای هوا، بدن انسان برای حفظ تعادل دمای داخلی (هموستاز) و مقابله با بیماریهای فصلی، به انرژی و مواد مغذی بیشتری نیاز دارد. در طب سنتی ایرانی، این نیاز با توجه به «مزاج» افراد و «طبیعت» غذاها تنظیم میشود، در حالی که علم تغذیه مدرن بر تأمین ویتامینها، مواد معدنی و کالری مناسب تأکید دارد. در این گزارش بهترین گزینههای غذایی برای روزهای سرد را بررسی میکنیم.
۱.نوشیدنیهای گرم و جادویی؛ آغازگر انرژی
نوشیدنیهای گرم تنها نقش گرم کردن لحظهای را ندارند، بلکه با افزایش متابولیسم و تأمین آنتیاکسیدانها، سپر دفاعی بدن را تقویت میکنند.
چای زعفران و دارچین: زعفران به عنوان گرانترین ادویه جهان، خاصیت ضدافسردگی و گرمکنندگی بالایی دارد. ترکیب آن با دارچین که گردش خون را بهبود میبخشد، نوشیدنیای ایدهآل برای صبحهای سرد است.
شیر عسل و زنجبیل: شیر منبع عالی کلسیم و پروتئین است. افزودن عسل (که طبیعت گرمی دارد) و زنجبیل تازه (که خاصیت ضدالتهابی و گرمکنندگی قوی دارد)، این معجون را به یکی از مقویترین نوشیدنیها برای پیشگیری از سرماخوردگی تبدیل میکند.
دمنوش گل محمدی و هل: گل محمدی سرشار از ویتامین C است و هل به هضم غذا کمک کرده و بدن را گرم میکند. این ترکیب عطر فوقالعادهای دارد و برای آرامش اعصاب در شبهای طولانی زمستان بسیار مفید است.
۲.سوپها و آشهای سنتی؛ گرمای کاسههای ایرانی
مصرف سوپ و آش در فصل سرما باعث هیدراته ماندن بدن و دریافت همزمان سبزیجات، پروتئین و کربوهیدراتها پیچیده میشود.
آش شلهقلمکار: این آش کاملترین غذای ایرانی محسوب میشود. ترکیب حبوبات (نخود، لوبیا، عدس)، سبزیجات معطر ، گوشت و کشک، انرژی زایی بالایی دارد. ادویههای سنتی مانند فلفل سیاه، زردچوبه و دارچین، خاصیت گرمکنندگی این آش را تأمین میکنند.
سوپ مرغ و زنجبیل: سوپ مرغ به دلیل داشتن سیستئین (یک اسید آمینه)، ترشح مخاط را تسهیل کرده و به پاکسازی ریهها کمک میکند. اضافه کردن زنجبیل تازه و فلفل سیاه به این سوپ، آن را به یک آنتیبیوتیک طبیعی برای روزهای سرد تبدیل میکند.
سوپ جو دو سر: جو دو سر سرشار از فیبر است و سطح انرژی را به آرامی و به مدت طولانی بالا نگه میدارد که باعث میشود احساس گرمای بیشتری داشته باشید.
۳.تنقلات و میوههای زمستانی؛ انرژیهای کوچک اما قدرتمند
برای میانوعدهها، انتخاب خوراکیهایی که طبیعت گرم دارند بسیار حیاتی است.
انجیر و خرما: این دو میوه خشک از نظر طب سنتی طبیعتی بسیار گرم دارند. ترکیب آنها (مثلاً ۴ عدد خرما و ۲ عدد انجیر) صبح ناشتا، انرژی زیادی را برای فعالیتهای روزانه فراهم میکند و سیستم ایمنی را تقویت میکند.
آجیل خام و غیرشور: مصرف مغزها مانند گردو، پسته و فندق که طبیعت گرمی دارند، به تأمین اسیدهای چرب امگا ۳ کمک میکند. توجه داشته باشید که آجیل باید خام یا کمی تفت داده شده باشد و نمک زیاد، خاصیت گرمکنندگی آن را خنثی میکند.
شلغم: شلغم سرشار از فیبر، ویتامین A و C است و متابولیسم بدن را بالا میبرد. پختن آن به صورت آبپز یک وعده غذایی گرم و مقوی محسوب میشود.
سیب و پرتقال: این میوهها همیشه در دسترس هستند. سیب به دلیل داشتن پکتین(یک نوع فیبر مفید) و پرتقال به دلیل ویتامین C بالا، برای تقویت سیستم ایمنی در روزهای سرد بسیار مفیدند.
انار: در فصل پاییز و زمستان فراوان است و به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای قوی، سلامت قلب و عروق را تأمین میکند.
۴. ادویههای جادویی؛ محرکهای متابولیسم
استفاده از ادویههای خاص در پخت غذا، کلید گرم نگه داشتن بدن از درون است.
زردچوبه و فلفل سیاه: زردچوبه خاصیت ضدالتهابی دارد و وقتی با فلفل سیاه ترکیب میشود، جذب آن در بدن چندین برابر میشود. این ترکیب دمای بدن را تنظیم میکند.
میخک و دارچین: این دو ادویه با افزایش گردش خون، باعث میشوند گرمای بیشتری در اندامها حس شود. افزودن آنها به چای یا خورشتها بسیار توصیه میشود.
زنجبیل: ریشه زنجبیل گرمکنندهترین ادویه طبیعی است که مصرف آن در غذاها یا دمنوشها، سوختوساز بدن را به شدت افزایش میدهد.
۵. نکات کلیدی تغذیهای در هوای سرد
علاوه بر نوع خوراکی، نحوه مصرف آن نیز اهمیت دارد:
اهمیت ویتامین D: با کاهش تابش خورشید در فصل سرما، سطح ویتامین D بدن افت میکند. مصرف ماهیهای چرب مانند قزلآلا، زرده تخممرغ و مکملهای تایید شده، برای حفظ سلامت استخوان و سیستم ایمنی ضروری است.
نوشیدن آب کافی: در هوای سرد احساس تشنگی کمتر میشود، اما بدن همچنان به آب نیاز دارد. کمآبی باعث خستگی و کاهش توانایی بدن در تنظیم دما میشود.
پرهیز از غذاهای سرد و ترش: در فصل سرما، مصرف زیاد ماست ترش، دوغ و خیار که طبیعت سردی دارند، میتواند باعث کاهش انرژی و مشکلات گوارشی شود. اگر مصرف میشود، حتماً با نعناع و گلپر (که گرمکننده هستند) ترکیب گردد.
فراموش نکنید تغذیه مناسب در فصل سرما تلفیقی از هوشمندی در انتخاب مواد غذایی گرم و مقوی و رعایت تنوع است. با گنجاندن خوراکیهایی مانند زنجبیل، عسل، آجیل و سوپهای سنتی در برنامه غذایی روزانه، میتوانیم زمستان را سرشار از سلامتی و انرژی سپری کنیم و از لذت گرمای طبیعی بهرهمند شویم.
