مساوات – سیدجواد کاظمی: در سیاست، همیشه مسئله فقط «تصمیمگرفتن» نیست؛ مسئله مهمتر، کیفیت شنیدن پیش از تصمیم و قدرت اصلاح پس از آن است.
امروز، نظام حکمرانی بیش از هر زمان دیگری به پیوندی واقعی، مستمر و نهادمند با جامعه، نخبگان، دانشگاهیان، متخصصان و صاحبنظران نیاز دارد. هرچه این پیوند عمیقتر باشد، امکان فهم دقیقتر مسائل و اتخاذ تصمیمهای سنجیدهتر نیز افزایش مییابد.
یکی از مهمترین سرمایههای دولت آقای دکتر پزشکیان، گفتمان «عقلانیت، وفاق و صداقت» است؛ گفتمانی که میتواند در صورت تبدیلشدن به رفتار مدیریتی، به پشتوانهای برای تقویت اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی تبدیل شود.
صداقت، زمانی از یک ویژگی فردی به سرمایه سیاسی تبدیل میشود که در سطوح مختلف مدیریت امتداد پیدا کند. عقلانیت نیز زمانی به نتیجه میرسد که تصمیمها بر پایه شناخت دقیق مسئله، بهرهگیری از تخصص و استفاده از خرد جمعی شکل بگیرند.
وفاق نیز فقط یک واژه سیاسی نیست؛ میتواند به یک روش حکمرانی تبدیل شود. روشی که در آن گفتوگو، شنیدن دیدگاههای مختلف و استفاده از ظرفیت نخبگان، بخشی از فرایند تصمیمسازی باشد.
از همین منظر، نقد کارشناسی باید بهعنوان یکی از منابع ارتقای کیفیت حکمرانی دیده شود. تصمیمهایی که پیش از اجرا در معرض تحلیل، گفتوگو و ارزیابی تخصصی قرار میگیرند، معمولاً دقیقتر، کمهزینهتر و پایدارتر خواهند بود.
بخش مهمی از مسائل کشور نیز پیش از آنکه به منابع مالی بیشتر نیاز داشته باشند، به «تشخیص درست» نیاز دارند. گاهی یک تحلیل دقیق یا یک پیشنهاد تخصصی میتواند مسیری را اصلاح کند که در غیر این صورت، زمان و منابع قابلتوجهی صرف آن خواهد شد.
حکمرانی امروز، تنها اداره ساختارها نیست؛ مدیریت اعتماد، دانش، ارتباط و سرمایه اجتماعی نیز هست. هرچه این چهار مؤلفه در کنار یکدیگر تقویت شوند، ظرفیت نظام اجرایی برای حل مسئله نیز بیشتر خواهد شد.
اگر عقلانیت در تصمیم، صداقت در گفتار، پاسخگویی در عمل و تعامل با جامعه در کنار هم قرار گیرند، گفتمان وفاق میتواند از یک شعار سیاسی فراتر رود و به یک الگوی واقعی برای اداره کشور تبدیل شود.
حکمرانی مؤثر، از جایی آغاز میشود که قدرت، شنیدن را بخشی از تصمیمگیری بداند.
