مساوات – فردین الهیاری: امروز بار دیگر صفحه‌ای سیاه در کتاب فوتبال ایران ورق خورد؛ روزی که قرار بود فوتبال، به‌عنوان زبان مشترک هیجان، رقابت و دوستی، مردم را به یکدیگر نزدیک‌تر کند، اما حواشی تلخ آن نشان داد که چگونه توهین به هویت قومی و فرهنگی می‌تواند شور رقابت را به کینه و نفرت تبدیل کند.
در جریان دیدار تراکتور و ملوان بندر انزلی از هفته نهم لیگ برتر فوتبال ایران، گزارش ها و حواشی مربوط به شعارهای توهین‌آمیز و قومیتی علیه بازیکنان تراکتور، بار دیگر ضرورت مقابله جدی با این پدیده ناپسند را به صدر مطالبات فوتبال‌دوستان بازگرداند؛ معضلی که اگر امروز با آن برخورد نشود، فردا می‌تواند بیش از پیش به اعتبار فوتبال ایران و همبستگی اجتماعی آسیب بزند.
در چنین شرایطی، حمایت از موضع اعتراضی مدیران باشگاه تراکتور و محمدرضا زنوزی مطلق، مالک این باشگاه، در برابر آنچه توهین به هویت و کرامت مردم آذربایجان تلقی می‌شود، ضرورتی فراتر از نتیجه یک مسابقه است. تصمیم به بیرون کشیدن تیم از میدان، پیامی روشن دارد: هیچ مسابقه‌ای آن‌قدر ارزشمند نیست که برای ادامه آن، توهین به هویت و شخصیت یک ملت نادیده گرفته شود.
اعتراض تراکتور را نباید صرفاً واکنشی احساسی به حواشی یک مسابقه دانست؛ این اتفاق می‌تواند هشداری جدی به متولیان فوتبال کشور باشد که بی‌تفاوتی در برابر توهین‌های قومیتی، نه‌تنها از شدت این رفتارها نمی‌کاهد، بلکه به تکرار و عادی‌سازی آن‌ها دامن می‌زند. وقتی هواداری به خود اجازه می‌دهد با عبور از مرز رقابت ورزشی، هویت قومی دیگران را هدف قرار دهد، دیگر نمی‌توان موضوع را به حساب هیجان فوتبال گذاشت و به‌سادگی از کنار آن گذشت.
البته مسئولیت مقابله با این پدیده تنها باشگاه نیست و فدراسیون فوتبال، سازمان لیگ، کمیته‌های انضباطی و مسئولان برگزاری مسابقات باید بدون ملاحظه و تبعیض، با متخلفان برخورد کنند. عدالت انضباطی زمانی معنا پیدا می‌کند که قانون برای همه باشگاه‌ها و هواداران یکسان اجرا شود و هیچ تیمی احساس نکند که کرامت بازیکنان و هوادارانش در اولویت رسیدگی قرار ندارد.
مردم آذربایجان همچون دیگر اقوام ایران، بخشی از سرمایه انسانی و فرهنگی این سرزمین‌اند و احترام متقابل میان اقوام باید از هر نتیجه و رقابت ورزشی مهم‌تر باشد. همان‌گونه که توهین به مردم آذربایجان محکوم است، توهین به هر قوم و منطقه دیگری نیز به همان اندازه مردود است.
بااین‌حال، حفظ وحدت و دوستی میان اقوام نباید به بهانه‌ای برای سکوت در برابر توهین تبدیل شود. اتفاقاً پاسداری از وحدت ملی، مستلزم آن است که اجازه ندهیم عده‌ای با رفتارهای توهین‌آمیز، فضای ورزشگاه‌ها را به محلی برای تحقیر هویت دیگران تبدیل کنند. وحدت با نادیده گرفتن بی‌احترامی به دست نمی‌آید؛ بلکه با اجرای عادلانه قانون، دفاع از کرامت انسان‌ها و مقابله با تبعیض تقویت می‌شود.
اکنون انتظار می‌رود مسئولان فوتبال کشور به‌جای برخوردهای مقطعی و صدور بیانیه‌های تکراری، تصمیماتی بازدارنده اتخاذ کنند؛ تصمیماتی که نشان دهد توهین قومیتی، فارغ از اینکه از سوی هواداران کدام باشگاه سر بزند، خط قرمز فوتبال ایران است.
فوتبال ایران به رقابت نیاز دارد، به شور و هیجان نیاز دارد و به کری‌خوانی‌های هوادارانه‌ای که جذابیت مسابقات را بیشتر می‌کند؛ اما هیچ‌کدام از این‌ها نباید بهانه‌ای برای نفرت‌پراکنی و تعرض به هویت قومی و فرهنگی دیگران باشد.
در نهایت، مسئله اصلی فقط یک بازی میان تراکتور و ملوان نیست؛ مسئله، شأن فوتبال و احترامی است که باید برای همه مردم ایران محفوظ بماند. هیچ بردی با تحقیر یک قوم افتخار نیست و هیچ جامی ارزشمندتر از حفظ حرمت انسان‌ها نیست.
اگر قرار است فوتبال ایران برنده‌ای واقعی داشته باشد، آن برنده باید اخلاق، احترام و عدالت باشد؛ نه نفرت، تبعیض و سکوت در برابر توهین.
