به گزارش پایگاه خبری مساوات، شهرام شفیعی با اشاره به ظرفیتهای قابل توجه آذربایجان شرقی در تولید محصولات باغی اظهار کرد: محصولات باغی بهویژه میوههای خشک، به دلیل ارزش اقتصادی، قابلیت نگهداری مناسب، هزینه پایینتر ذخیرهسازی و امکان فرآوری و صادرات از ظرفیتهای مهم در توسعه کشاورزی اقتصادی و افزایش درآمد بهرهبرداران به شمار میروند و در این میان گردو یکی از محصولات راهبردی و با ارزش باغی استان است.
وی افزود: گردو علاوه بر مصرف تازهخوری و آجیلی در صنایع تبدیلی، شیرینیپزی و تولید فرآوردههای غذایی مورد استفاده قرار میگیرد و مغز گردو به دلیل ارزش غذایی بالا، درصد روغن مناسب و قابلیت عرضه در بازارهای داخلی و خارجی، از ظرفیت مطلوبی برای ارزآوری و توسعه صادرات غیرنفتی برخوردار است.
شفیعی با بیان اینکه بر اساس آخرین آمارنامه رسمی، آذربایجان شرقی از نظر سطح زیرکشت گردو رتبه سوم کشور و از نظر میزان تولید رتبه چهارم را به خود اختصاص داده است گفت: در سال ۱۴۰۴ مجموع سطح زیرکشت گردو در استان ۱۹ هزار و ۲۰۷ هکتار بوده که از این میزان ۱۸ هزار و ۶۶۳ هکتار بارور و ۵۴۴ هکتار غیربارور است.
وی میزان تولید گردوی استان در سال ۱۴۰۴ را ۲۱ هزار و ۳۴۶ تن اعلام کرد و افزود: عملکرد باغات گردو در سال گذشته به دلیل وقوع خسارت ۳۰ تا ۴۰ درصدی سرمازدگی حدود ۱.۱۴ تن در هکتار برآورد شد، در حالی که عملکرد باغات شاخص استان در سالهایی که با خسارت سرمازدگی مواجه نیستند به ۶ تا ۸ تن در هکتار نیز میرسد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی ادامه داد: با توجه به شرایط اقلیمی و وضعیت باغات، پیشبینی میشود امسال حدود ۲۴ هزار تن گردو از باغات استان برداشت شود.
شفیعی با اشاره به پراکندگی باغات گردو در اغلب شهرستانهای استان گفت: برخورداری آذربایجان شرقی از آبوهوای سرد و معتدل، ارتفاع مناسب از سطح دریا، خاکهای حاصلخیز، ژنوتیپهای برتر محلی و شرایط اقلیمی مناسب، زمینه توسعه کشت و تولید گردو را در استان فراهم کرده است.
وی افزود: شهرستان عجبشیر با ۳ هزار و ۲۸۷ هکتار بیشترین سطح زیرکشت گردو را در استان دارد و پس از آن مراغه با ۲ هزار و ۷۴۶ هکتار و اسکو با یک هزار و ۸۹۷ هکتار در رتبههای دوم و سوم قرار دارند و شهرستانهای آذرشهر، مرند و شبستر نیز از دیگر مناطق مهم تولید گردو در استان هستند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار باغات گردو اظهار کرد: یکی از چالشهای مهم باغات گردوی کشور، تنوع ژنتیکی بالا، یکدست نبودن محصول و پایین بودن عملکرد برخی باغات قدیمی است که میتواند بر کیفیت محصول، هزینه برداشت و قابلیت حضور در بازارهای صادراتی اثرگذار باشد.
شفیعی با بیان اینکه تعویض تاج درختان یکی از روشهای موثر اصلاح باغات قدیمی است که در آن تاج قدیمی درخت حذف و تاج جدید با استفاده از ارقام مناسب و برتر مانند چندلر، پدرو، فرنور و سایر ژنوتیپهای برتر محلی بر روی پایه اصلی ایجاد میشود ادامه داد: این روش ضمن افزایش کیفیت و یکنواختی محصول، امکان اصلاح فرم تاج، افزایش بهرهوری باغ، مدیریت بهتر عملیات داشت و برداشت و کاهش مصرف آب را فراهم میکند و برآوردها نشان میدهد که در برخی شرایط، کاهش مصرف آب در باغات اصلاحشده میتواند تا حدود ۵۰ درصد نیز برسد.
شفیعی با اشاره به اقدامات انجامشده در سالهای اخیر برای اصلاح باغات گردوی استان خاطرنشان کرد: با استفاده از اعتبارات مرتبط با احیای دریاچه ارومیه، تاکنون عملیات تعویض تاج در ۱۰۰ هکتار، معادل حدود ۱۰ هزار اصله درخت گردو از باغات قدیمی استان اجرا شده است که با استقبال باغداران و کارشناسان بخش باغبانی مواجه شده است.
وی اضافه کرد: یکدستسازی محصول، ارتقای کیفیت مغز گردو، افزایش عملکرد، کاهش هزینههای برداشت و فراهم شدن زمینه توسعه بازارهای داخلی و صادراتی از مهمترین دستاوردهای این طرح است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی گفت: با کوچکتر و اصلاحشدن تاج درختان، عملیات برداشت با سهولت بیشتری انجام میشود و خطرات ناشی از صعود به درختان بلند و حوادث انسانی هنگام برداشت نیز به میزان قابل توجهی کاهش مییابد.
شفیعی با اشاره به استقبال باغداران از اجرای طرح تعویض تاج افزود: با توجه به رضایت بهرهبرداران و درخواستهای ارائه شده، مدیریت باغبانی استان برنامهریزی کرده است که در صورت تامین اعتبارات مورد نیاز، حداقل ۳۰۰ هکتار از باغات گردوی استان در قالب طرح تعویض تاج و اصلاح باغات در برنامه قرار گیرد.
وی تاکید کرد: هدف از این برنامه صرفاً افزایش سطح تولید نیست، بلکه افزایش بهرهوری آب و زمین، ارتقای کیفیت محصول، کاهش هزینههای تولید و برداشت، یکدستسازی باغات و حرکت به سمت تولید محصول صادراتمحور است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به کیفیت مطلوب گردوی تولیدی آذربایجان شرقی گفت: مغزهای روشن، درشت، پرچرب، لطیف و یکدست، طعم و مزه مطلوب، درصد روغن مناسب و ویژگیهای مطلوب پوست چوبی از جمله خصوصیات گردوی استان است که به آن مزیت رقابتی در بازار میدهد.
شفیعی خاطرنشان کرد: بخشی از محصول تولیدی استان علاوه بر تامین نیاز بازارهای داخلی و استانهای همجوار، بهصورت مغز گردو به بازارهای کشورهای حوزه خلیج فارس، آسیای میانه و روسیه نیز راه پیدا میکند و با اصلاح باغات و افزایش یکنواختی و کیفیت محصول، ظرفیت توسعه این بازارها وجود دارد.
وی گفت: ارقام و ژنوتیپهای مورد استفاده در باغات گردوی استان شامل ارقام بذری، چندلر، فرنور، فرانکت، هاوارد، ژنوتیپهای برتر منطقه، خوشه و سایر ارقام سازگار با شرایط اقلیمی استان است.
شفیعی با بیان اینکه آینده باغداری استان در گرو عبور از الگوهای سنتی و حرکت به سمت باغداری اقتصادی، دانشبنیان، کمآببر و صادراتمحور است و گردو به دلیل ارزش غذایی و اقتصادی بالا، قابلیت نگهداری مناسب، امکان فرآوری و بازارپسندی میتواند یکی از محصولات مهم در این مسیر باشد افزود: با استمرار حمایتهای اعتباری، توسعه ارقام برتر، اصلاح باغات قدیمی، استفاده از روشهای نوین باغبانی و مشارکت فعال باغداران، شاهد افزایش بهرهوری، ارتقای کیفیت و ارزش افزوده محصول گردو و حضور پررنگتر گردوی آذربایجان شرقی در بازارهای ملی و بینالمللی باشیم.
