مساوات – فریباسادات علوی: جمعی از خبرنگاران در جریان بازدید از مجموعههای تاریخی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس، از شماری از مهمترین جاذبههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی شهرستان جلفا بازدید کردند.
▪️آغاز عملیات بازسازی پل ضیاءالملک
در نخستین بخش این بازدید، خبرنگاران از پل تاریخی ضیاءالملک در حاشیه رودخانه ارس بازدید کردند؛ پلی که بهعنوان یکی از سازههای تاریخی منطقه، در نقطه مرزی ایران و جمهوری خودمختار نخجوان قرار گرفته و ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری مرزی را دارد.
اکبر همتی، مدیر ژئوسایت جهانی ارس، در توضیح این اثر تاریخی اظهار کرد: قدمت برخی شواهد و سازههای منطقه به حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سال قبل بازمیگردد و بررسی نوع سازهها میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره دورههای تاریخی ساخت و بازسازی این بناها ارائه دهد.
وی افزود: پل ضیاءالملک در دورههای مختلف تاریخی از جمله دوران سلجوقی مورد بازسازی قرار گرفته و در جریان جنگهای دوره آققویونلو نیز آسیب دیده و در دورههای مختلف مرمت شده است.
به گفته همتی، این پل یک ظرفیت مشترک گردشگری میان ایران و جمهوری خودمختار نخجوان محسوب میشود و در حال حاضر با اعتبار اولیه حدود ۲ میلیارد تومان در حال بازسازی است.
وی با اشاره به قرار گرفتن این اثر در محدوده منطقه ثبت جهانی ارس، ابراز امیدواری کرد این پل نیز در ادامه روند ثبت جهانی آثار منطقه قرار گیرد.
▪️بازدید از کلیساهای جلفا
در ادامه این بازدید، خبرنگاران از کلیسای تاریخی سنت استپانوس جلفا دیدن کردند؛ بنایی تاریخی که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده و هر ساله پذیرای گردشگران داخلی و خارجی است.
براساس برخی روایات، این کلیسا یا دیر سنت استپانوس در قرن نخست میلادی توسط بارتلموس مقدس، یکی از ۱۲ حواری حضرت عیسی(ع)، بنا شده است.
مجموعه کلیسا از بخشهای مختلفی از جمله بنای اصلی، برج ناقوس و کلیسای کوچک بوغوس و پطرس مقدس تشکیل شده است.
این بنا همچنین هر ساله همزمان با مراسم یادبود سنت استپانوس، اسقف اعظم ارامنه آذربایجان، میزبان زائران و ارامنهای است که برای برگزاری آیینهای مذهبی در این مکان تاریخی گردهم میآیند.
مقصد بعدی خبرنگاران، کلیسای چوپان یا «آندره برتی» بود؛ بنایی تاریخی که از ژئوسایتهای ژئوپارک ارس و از مجموعه آثار ثبت جهانی منطقه محسوب میشود.
این کلیسا با ابعادی حدود ۵ در ۷ متر و ارتفاع تقریبی ۷.۷۰ متر، بنا بر روایتهای تاریخی به دستور راهب بزرگ سنت استپانوس برای چوپانانی که برای چرای دام به این منطقه میآمدند، ساخته شده است.
این بنای تاریخی نیز در سال ۱۳۹۶ با اعتباری حدود ۱۰۰ میلیون تومان توسط سازمان منطقه آزاد ارس بازسازی شد.
▪️ژیوپارک ارس؛ دومین ژئوپارک ثبتشده ایران
میثم نجفزاده؛ مدیر ژئوپارک ارس نیز در این بازدید با اشاره به ظرفیتهای ژئوپارک جهانی ارس گفت: ژئوپارک ارس منطبق بر محدوده جغرافیایی شهرستان جلفا با وسعتی حدود ۱۶۷۰ کیلومترمربع است و بهعنوان دومین ژئوپارک ثبتشده ایران و دومین ژئوپارک در غرب آسیا شناخته میشود.
وی حفاظت، آموزش و توسعه پایدار را سه هدف اصلی ژئوپارک ارس عنوان کرد و افزود: هدف این است که ضمن حفاظت از میراث طبیعی و تاریخی منطقه، این ظرفیتها به مردم و گردشگران معرفی شده و زمینه درآمدزایی و توسعه اقتصادی جامعه محلی نیز فراهم شود.
نجفزاده با تأکید بر محوریت ژئوتوریسم در برنامههای ژئوپارک ارس، یکی از مشکلات اصلی را ضعف در روایتگری عنوان کرد و گفت: در همین راستا کمپین «ارس؛ زمین، رود، زندگی» راهاندازی شده است.
وی همچنین از ظرفیتهایی همچون کوههای اللیباشی و پدیدههای زمینشناسی منطقه بهعنوان بخشی از جاذبههای شاخص ژئوپارک ارس یاد کرد و بر توانمندسازی جامعه محلی و معرفی این پدیدهها در سطح جهانی تأکید کرد.
در ادامه، خبرنگاران از پل آهنی جلفا نیز بازدید کردند؛ پلی که علاوه بر اهمیت تاریخی و گردشگری، یادآور رشادت مردانی است که در جریان رویدادهای تاریخی، در نقطه صفر مرزی از تمامیت ارضی ایران دفاع کردند.
▪️رتبه نخست ارس در جذب گردشگران داخلی و خارجی در شرایط جنگی
محمد مسعودینیا، معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس نیز در این بازدید با اشاره به جایگاه گردشگری ارس اظهار کرد: منطقه آزاد ارس در سال ۱۴۰۵ و در شرایط جنگی، رتبه نخست جذب مسافران نوروزی و گردشگران داخلی و خارجی را در میان مناطق آزاد کشور به خود اختصاص داده است.
وی با اشاره به توسعه زیرساختهای اقامتی منطقه افزود: ظرفیت هتلها و اقامتگاههای ارس افزایش یافته و دو هتل نیز آماده افتتاح است.
مسعودینیا همچنین به برخی اقدامات و رویدادهای مهم سازمان منطقه آزاد ارس اشاره کرد و گفت: در اواخر سال ۱۴۰۴، عضویت سازمان منطقه آزاد ارس در سازمان جهانی مناطق آزاد به تصویب رسید.
وی ادامه داد: ژئوپارک جهانی ارس نیز فعال است و بهعنوان یکی از معتبرترین ژئوپارکهای کشور، مراحل نهایی ارزیابی را طی میکند و در حوزه میراث تاریخی و طبیعی نیز ظرفیتهای قابل توجهی برای توسعه و پیشرفت وجود دارد.
▪️جلفا؛ نخستین شهر سالم در میان مناطق آزاد کشور
معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس همچنین از پیشرفت ۹۵ درصدی پروژه شهر سالم خبر داد و گفت: جلفا بهعنوان نخستین شهر سالم در میان مناطق آزاد کشور انتخاب شده و سومین شهر سالم آذربایجان شرقی پس از مراغه و سهند است.
وی همچنین با اشاره به فعالیتهای اجتماعی و آموزشی سازمان منطقه آزاد ارس اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ تعداد ۸ مدرسه در منطقه افتتاح شد و برای سال ۱۴۰۵ نیز برنامه افتتاح ۶ مدرسه با امضای تفاهمنامههای مربوطه دنبال میشود که بخشی از این مدارس تا سال ۱۴۰۶ به بهرهبرداری خواهند رسید.
مسعودینیا افزود: همزمان با آغاز سال تحصیلی و هفته دفاع مقدس، دو مدرسه در شهرستانهای خداآفرین و جلفا افتتاح خواهد شد.
مجموع این اقدامات، در کنار ظرفیتهای کمنظیر تاریخی، طبیعی و فرهنگی، جلفا و منطقه آزاد ارس را به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری شمالغرب کشور تبدیل کرده است؛ منطقهای که در آن تاریخ چند هزار ساله، طبیعت ارس، میراث ادیان و فرهنگهای مختلف و ظرفیتهای ژئوتوریسم در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
