به گزارش پایگاه خبری مساوات به نقل از ایسنا، جواد فرخی تولیر با تشریح اصول علمی هرس درختان گردو، گفت: هرس درختان گردو بیشتر شامل تربیت و هرس فرمی در سالهای اولیه استقرار نهال است و هرس باردهی برای این درختان در درجه دوم اهمیت قرار دارد.
وی با بیان اینکه درختان گردو در مرحله اول رشدی، از زمان کاشت تا پنجسالگی، بدون هرس یا با حداقل هرس نگهداری میشوند، افزود: مرحله دوم از ۶ تا ۱۰ سالگی آغاز میشود که شامل حذف شاخههایی است که روی هم سایه انداختهاند، شاخههای ضعیف ناشی از رقابت در جذب کربوهیدرات و شاخههای مزاحم در تاج درخت میشود.
وی ادامه داد: در هرس گردو، شناسایی شاخههای اصلی، حذف شاخههای چنگالی، شاخههای روییده از مرکز تاج، شاخههای مزاحم در برداشت میوه، پاجوشها و شاخههای خشک و بیمار از اصول ضروری محسوب میشود.
فرخی تولیر، بهترین سیستم تربیتی درختان گردو را «محوری مرکزی تعدیلیافته» عنوان کرد و گفت: در این سیستم، درخت پس از سه تا چهار سال رشد باید فرم اصلی خود را در سه طبقه با فاصله حدود یک متر از یکدیگر تشکیل دهد. مدیریت صحیح فرم درخت موجب تسهیل تأمین مواد مغذی برای شاخههای بارده و رشد متعادل درخت میشود.
وی افزود: درخت باید دارای چند شاخه نسبتاً ضخیم در ارتفاع حدود ۱۲۰ تا ۱۸۰ سانتیمتر باشد. برای این منظور، در سالهای اولیه، نهال از ارتفاع حدود یک و نیم متری سربرداری و محل برش با چسب باغبانی پوشانده میشود تا رشد شاخههای جانبی تحریک شود. در سالهای بعد نیز با تنک شاخهها از روی تنه و سربرداری یکسوم طول شاخههای باقیمانده، فرم مناسب تاج تکمیل میشود.
وی با اشاره به نقش نور در باردهی درختان گردو تصریح کرد: تراکم بیش از حد شاخهها، کاهش دریافت نور و تولید ناکافی چوب جدید از عوامل بازدارنده باردهی منظم است. هرس انتخابی شاخهها برای نفوذ نور کافی به داخل تاج ضروری است، چرا که گردو درختی نورپسند بوده و افزایش سایه موجب کاهش عملکرد میشود.
عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی تأکید کرد: شاخههای حذفشده باید بهصورت یکنواخت از تمام جهات تاج انتخاب شوند تا نور بهطور متعادل وارد تاج شود و در هر نوبت هرس نباید بیش از ۲۵ درصد شاخهها حذف شود، زیرا برگها اندامهای اصلی تولید مواد غذایی گیاه هستند.
وی درباره زمان مناسب هرس اظهار کرد: عملیات هرس در فصل استراحت گیاه انجام میشود، اما اواخر زمستان، بهویژه از ابتدای اسفند تا پایان این ماه و پیش از شروع رشد فعال، زمان ایدهآلتری است تا زخمهای ناشی از برش در شرایط مناسبتری ترمیم شوند.
وی با بیان اینکه برخی توصیههای عمومی هرس در سایر درختان میوه درباره گردو صدق نمیکند، افزود: درخت گردو نسبت به برش حساس بوده و میزان شیره خروجی آن که به اصطلاح خون درخت نامیده میشود، بیشتر از سایر درختان میوه است و مهار آن دشوارتر خواهد بود.
جواد فرخی تولیر هشدار داد: هرس در اواخر پاییز، اوایل زمستان یا در فصل رشد بهار توصیه نمیشود، چرا که در بهار اتلاف زیاد آب میتواند موجب آسیب جدی به درخت شود و در زمستان نیز یخزدگی محل برش احتمال پارگی بافت را افزایش میدهد.
وی با اشاره به تفاوت نیاز هرس در ارقام مختلف گردو گفت: شدت هرس باید متناسب با عادت باردهی درخت باشد. ارقام با باردهی انتهایی مانند فرانکت حداقل هرس را نیاز دارند، اما ارقام با باردهی جانبی مانند پدرو، چندلر، پاین، فرنت، سر، لارا، پرشیا، کاسپین، چالدران، الوند، دماوند و جمال که اغلب زودبارده و پربار هستند، به هرس بیشتری نیاز خواهند داشت
وی در پایان تأکید کرد: اجرای صحیح و علمی هرس، ضمن افزایش کیفیت و کمیت محصول، نقش مهمی در افزایش طول عمر اقتصادی باغهای گردو ایفا میکند.
