به گزارش پایگاه خبری مساوات، سیدعباس عراقچی در پاسخ به سوال مجری عراقی مبنی بر اینکه گفته می‌شود مذاکرات ایران و آمریکا، هرچند به‌صورت غیرمستقیم، در جریان است، گفت: مذاکرات ما با طرف آمریکایی از طریق کشور‌های واسطه، از جمله پاکستان و قطر، همچنان به‌طور مستمر ادامه دارد. پیش‌تر ابتکاری را با عنوان طرح هفت روز به طرف آمریکایی ارائه کردیم که در آن، شروط خود را به‌صراحت مطرح کرده بودیم. قرار بود در روز ششم این دوره، تنگه هرمز به‌طور کامل باز شود. آمریکایی‌ها به ما اطلاع دادند که با این شروط موافق‌اند، اما می‌خواهند چند بند دیگر نیز به آن اضافه کنند.
مشروح مصاحبه اختصاصی شبکه الاخباریه عراق با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه را در ادامه می‌خوانید:
با وجود اعلام صریح آمریکا مبنی بر مخالفت، گفته می‌شود مذاکرات ایران و آمریکا، هرچند به‌صورت غیرمستقیم، در جریان است. آیا واقعاً مذاکره‌ای در حال انجام است؟
بله، مذاکرات ما با طرف آمریکایی از طریق کشور‌های واسطه، از جمله پاکستان و قطر، همچنان به‌طور مستمر ادامه دارد. پیش‌تر ابتکاری را با عنوان طرح هفت روز به طرف آمریکایی ارائه کردیم که در آن، شروط خود را به‌صراحت مطرح کرده بودیم. قرار بود در روز ششم این دوره، تنگه هرمز به‌طور کامل باز شود. آمریکایی‌ها به ما اطلاع دادند که با این شروط موافق‌اند، اما می‌خواهند چند بند دیگر نیز به آن اضافه کنند.
این شروط اضافه‌شده‌ای که آمریکایی‌ها مطرح کرده‌اند، چیست؟
قرار نیست از طریق شبکه شما مذاکره کنیم.
آیا این شروط امنیتی است یا اقتصادی؟ دست‌کم می‌توانید عنوان کلی آنها را بگویید؟
این شروط به موضوعاتی مربوط می‌شود که پیش‌تر در جریان مذاکرات قبلی به آنها پرداخته‌ایم. آنچه از طرف آمریکایی می‌خواهیم، پایبندی به تمام تعهدات مندرج در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد است که پیش‌تر امضا شده است. پس از پایبندی آنها به این تعهدات، می‌توانیم وارد مذاکرات درباره پرونده‌های دیگر شویم. در مرحله نهایی مذاکرات نیز می‌توان هر موضوع یا مسئله‌ای را که هر یک از دو طرف مطرح کند، مورد بحث قرار داد و درباره آن به توافق نهایی رسید.
می‌خواهم درباره ابتکار هفت‌روزه صحبت کنم. پس از نقض یا کنار گذاشته شدن تفاهم‌نامه پاکستان، از سوی ایران اظهاراتی مطرح می‌شد مبنی بر اینکه به مذاکرات بازنخواهیم گشت یا دست‌کم نمی‌توان به طرف مقابل اعتماد کرد. اما ناگهان ابتکار هفت روزه مطرح شد. چه چیزی ایرانی‌ها را به ارائه ابتکاری واداشت که در آن نوعی انعطاف‌پذیری دیده می‌شد؛ برخلاف ادبیات معمول ایران که بر صلابت تأکید دارد؟
توجه کنید که ما در سه دور مذاکرات با طرف آمریکایی وارد شدیم و هر سه دور قبلی به جنگ علیه ما منتهی شد. ما در جریان مذاکرات بودیم و در نهایت برایمان ثابت شد که در مذاکرات نمی‌توان به آمریکایی‌ها اعتماد کرد. در دور سوم مذاکرات، با ترامپ به تفاهم رسیدیم، اما خود ترامپ این مذاکرات را نقض کرد و تنها برای دو هفته به مفاد آن پایبند ماند. بنابراین، هیچ اعتمادی به رویکرد آمریکایی‌ها وجود ندارد.
پس چرا ابتکار هفت‌روزه را ارائه کردید؟
برای اینکه مسیر دیپلماسی را ادامه دهیم. از نظر ما، در‌های دیپلماسی کاملاً باز است، مشروط بر اینکه طرف مقابل به تفاهم‌ها پایبند باشد. خلاصه اینکه میز مذاکرات همچنان برقرار است. همه جهان باید بداند که این طرف آمریکایی است که راه را می‌بندد، نه ایران. اگر آنها واقعاً در تفاهم جدی هستند، باید بدانند که مسیر پیش رویشان باز است. کافی است همان شروطی را که پیش‌تر مطرح شده وله آن متعهد شدند را اجرا کنند. اگر به این شروط پایبند شوند، باید بدانند که تنگه به‌طور کامل باز خواهد شد و پس از آن، دور‌های دیگری از مذاکرات را تا رسیدن به توافق نهایی برگزار خواهیم کرد.
شما اکنون بر دیپلماسی تأکید می‌کنید، با وجود تمام بی‌اعتمادی‌ها و بدعهدی‌هایی که آمریکا در چندین دور مذاکره در حق شما مرتکب شده است. با وجود ابتکار هفت‌روزه، ایران در روز‌های اخیر بار دیگر تنش‌ها را در تنگه هرمز افزایش داده است. همچنین شما را به تشدید تنش در دریای سرخ متهم می‌کنند.
موضوع دریای سرخ و تحولاتی که در آنجا رخ می‌دهد، به‌هیچ‌وجه به ما مربوط نیست و مسائل خاص خود را دارد. اما موضع ما درباره تنگه هرمز شفاف و روشن است؛ پیش‌تر نیز آن را اعلام و بر آن تأکید کرده‌ایم. تا زمانی که درباره این تنگه توافق یا تفاهمی حاصل نشود، تنگه برای همه باز نخواهد شد. همچنین گفته‌ایم که طرف آمریکایی باید شروط ما را بپذیرد تا تنگه برای کشتی‌ها و شناور‌ها باز شود. پیش از تحقق چنین تفاهم یا توافقی، طبیعتاً تنگه بسته خواهد بود و رفت‌وآمد کشتی‌ها و شناور‌ها در تنگه و مسیر‌های موجود با مشکلاتی مواجه خواهد شد.
اما این توصیفی کلی است، آقای وزیر. در مرحله قبل، فشار ایران کاهش یافته بود یا دیگر کشتی‌ها را هدف قرار نمی‌دادید و نفت به همان نسبتی که پیش از جنگ از تنگه عبور می‌کرد، از آن می‌گذشت. ولی در روز‌های اخیر، هدف قرار دادن کشتی‌ها دوباره مانند روز‌های جنگ گذشته شده است. سؤال من همین است: چرا در روز‌های اخیر در تنگه هرمز تنش را افزایش داده‌اید؟
موضع ما کاملاً روشن است؛ تنگه هرمز بسته است. هر کشتی‌ای که بخواهد از این آبراه عبور کند، با مشکلات بسیاری مواجه می‌شود. اساساً باید این سؤال را از آمریکایی‌ها پرسید: چرا آمریکا اجازه می‌دهد کشتی‌ها از آبراهی عبور کنند که به‌دلیل نبود توافق، با مشکلات فراوانی روبه‌رو است؟
وقتی با وزیر خارجه آمریکا دیدار کنم، این سؤال را از او خواهم پرسید؛ اما اکنون با وزیر خارجه ایران گفت‌و‌گو می‌کنم.
آمریکا مدعی است که تنگه باز است و در عمل نیز اجازه می‌دهد کشتی‌ها از آن عبور کنند؛ اما همین که کشتی‌ها وارد آب‌های تنگه هرمز می‌شوند، با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌شوند. اجازه دهید نکته‌ای را روشن کنم. آمریکا در این جنگ، با گذشت بیش از هشت ماه، هنوز به هیچ‌یک از اهداف خود دست نیافته است. محقق نشدن این اهداف، شکست راهبردی برای آمریکا و در مقابل، موفقیتی راهبردی و پیروزی برای ایران محسوب می‌شود. در حال حاضر، طرف آمریکایی وارد باتلاقی عمیق شده و به‌شدت تلاش می‌کند به هر شکل ممکن خود را از آن نجات دهد. از این رو، شاهد تهدید‌های نظامی، اعمال تحریم‌های اقتصادی و وضع تحریم‌های جدید هستیم. همچنین آمریکا بر کشور‌های همسایه جمهوری اسلامی ایران فشار وارد می‌کند تا با طرف ایرانی همکاری نکنند. با این حال، به پاسخ مثبتی دست نیافته است. طرف آمریکایی باید بداند که این اقدامات به نتیجه نخواهد رسید. ایران به‌هیچ‌وجه تسلیم نه در برابر تحریم‌های اقتصادی و نه در برابر تهدید‌های نظامی تسلیم نخواهد شد. تنها راه‌حل مناسب، دیپلماسی و راه حل مذاکره شده است.
بسیار خوب؛ اما تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین اهرم‌هایی بوده که به نجات نظام ایران کمک کرده است. بار‌ها گفته می‌شود که این اقدام از نظر راهبردی سرانجام به سقوط نظام منجر خواهد شد، زیرا جامعه بین‌المللی اجازه نمی‌دهد کشوری بر یک تنگه بین‌المللی مسلط شود و آن را ببندد.
این تنگه، تنگه‌ای بین‌المللی نیست؛ بلکه در آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد. آب‌های این تنگه، آب‌های بین‌المللی نیستند.
اما عمان چنین چیزی نمی‌گوید؛ با وجود اینکه شما با این کشور مذاکره می‌کنید و هنوز نتایج آن مذاکرات را اعلام نکرده‌اید. عمان حتی یک بار هم نگفته است که این تنگه متعلق به ایران و عمان است.
ما در برابر جهان، حاکمیت و اختیارات خود را داریم. واقعیت روشن این است که تنگه هرمز در آب‌های داخلی ایران و عمان قرار دارد و هیچ ارتباطی با آب‌های بین‌المللی ندارد. ما اخیراً با طرف عمانی درباره مسیر‌های مشخصی برای ورود و خروج کشتی‌ها به توافق رسیده‌ایم.
این توافق کجاست؟
نقشه‌ای مشخص درباره این مسیر‌ها تهیه شده و مختصات جغرافیایی آنها نیز تعیین و ترسیم شده است. بنابراین، اگر روزی قرار باشد تنگه هرمز باز شود، مسیری که ایران و عمان بر سر آن توافق کرده‌اند، مسیر واقعی و مورد توافق برای عبور کشتی‌ها خواهد بود؛ نه مسیری دیگر.
بسیار خوب، نمی‌خواهم بحث تنگه هرمز را ادامه دهم؛ این موضوع به‌تنهایی به ساعت‌ها گفت‌و‌گو نیاز دارد و نمی‌خواهم وقت زیادی بگیرد.
با این حال، فقط می‌خواهم جمله‌ای اضافه کنم.
اجازه دهید در کنار آن جمله، پرسشی هم مطرح کنم: از چه زمانی آب‌های تنگه هرمز، آب‌های ایران و عمان محسوب می‌شوند؟
از نظر تاریخی، تنگه هرمز از هزاران سال پیش وجود داشته است. در دوران امپراتوری هرمز، یعنی زمانی که حاکمیت هرمز وجود داشت، نام این تنگه نیز از همان حاکمیت گرفته شده بود و تحت اداره آن قرار داشت. نمی‌دانم چگونه می‌توانید با استناد به هزاران سال پیش بگویید که این تنگه بین‌المللی بوده است. در دوران امپراتوری هرمز و حاکمیت هرمز، این تنگه به همین نام شناخته می‌شد و تحت اداره آن حاکمیت قرار داشت.
اما آب‌های آن بین‌المللی بوده‌اند.
شما می‌توانید به قوانین حقوق بین‌الملل و همچنین مرزبندی جغرافیایی میان ایران و عمان مراجعه کنید.
بسیار خوب، به موضوع دیگری بپردازیم. شما می‌گویید آنچه در دریای سرخ رخ می‌دهد، ارتباطی با ایران ندارد و این منازعه‌ای میان انصارالله حوثی و عربستان سعودی، کشور‌های خلیج فارس و طرف‌های دیگر است. با این حال، برخی طرف‌ها تأکید می‌کنند که تحولات اخیر با هدایت ایران صورت گرفته و اگر ایران بخواهد به این درگیری پایان دهد، می‌تواند به متحدانش در یمن بگوید متوقف شوند و در نتیجه، همه‌چیز متوقف خواهد شد.
فقط می‌خواهم نکته‌ای درباره وضعیت کنونی تنگه هرمز اضافه کنم. تنگه هرمز تا پیش از جنگ اخیر کاملاً باز بود و هیچ طرفی از هیچ کشوری بابت عبور از آن عوارضی دریافت نمی‌کرد. وضعیت کنونی تنگه هرمز، نتیجه طبیعی تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران است. این وضعیت ادامه خواهد یافت، مگر آنکه طرف آمریکایی تصمیم بگیرد رویکرد خود را تغییر دهد.
اما درباره یمن، شما یک عامل مهم را نادیده گرفته‌اید: مردم یمن سال‌هاست که از سوی عربستان سعودی تحت محاصره اقتصادی قرار دارند و بیش از یک دهه است که از پیامد‌های این محاصره خفقان‌آور رنج می‌برند. اکنون مردم یمن تصور می‌کنند فرصتی برای شکستن این محاصره پیدا کرده‌اند؛ آنها با استفاده از باب‌المندب، محاصره‌ای را در برابر طرف سعودی ایجاد کرده‌اند. پرسش من این است: این موضوع چه ارتباطی با ما به‌عنوان ایران دارد؟
زیرا بیش از یک مقام ایرانی گفته است که تنگه‌ها را خواهیم بست. آقای ولایتی و مقام‌های دیگر نیز چنین اظهاراتی داشته‌اند و همه برداشت کرده‌اند که شما علاوه بر تنگه هرمز، بر باب‌المندب هم تسلط دارید.
از شما می‌خواهم به آنچه اینجا و آنجا در قالب شعار و اظهارنظر گفته می‌شود، توجه نکنید. موضع رسمی ایران مهم‌تر است و واقعیت میدانی نیز برای همه روشن است.
اما این سخنان را یک روزنامه‌نگار یا شخصیت عادی ایرانی مطرح نکرده است؛ شخصیتی در جایگاه آقای علی ولایتی این حرف را زده است.
ایشان مشاور رهبر شهید بودند و سال‌ها نیز وزیر امور خارجه بوده است قطعا دیدگاهها و نظراتی دارند که البته برای خودشان محترم است. من درباره موضع رسمی ایران صحبت می‌کنم و مهم‌تر از آن، درباره واقعیت میدانی سخن می‌گویم. محاصره اقتصادی و دریایی مردم یمن، واقعیتی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. با این حال، ما آماده‌ایم برای حل این بحران و رفع این مشکل کمک کنیم.
دقیقاً همین را می‌خواهم بپرسم. شما ابتکار میانجی‌گری ارائه کرده‌اید، اما از سوی عربستان سعودی واکنشی به آن نشنیده‌ایم. آیا این به معنای رد ابتکار از سوی عربستان است؟ آیا از انصارالله نیز پاسخی درباره این پیشنهاد دریافت کرده‌اید؟
ما آمادگی خود را برای میانجی‌گری میان دو طرف اعلام کردیم، اما تاکنون از هیچ‌یک از هیچ‌یک از طرفین پاسخی دریافت نکرده‌ایم. این موضوع نشان‌دهنده میزان استقلال انصارالله در تصمیم‌گیری‌های خود است.
قطعاً انصارالله برای پایان دادن به درگیری با طرف سعودی شروطی دارد و عربستان سعودی نیز شروط خاص خود را دارد که انصارالله آنها را نمی‌پذیرد. ما باید برای نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف، کمک و همکاری کنیم.
آیا اشتباه می‌کنم اگر رابطه انصارالله حوثی با ایران را همانند رابطه حزب‌الله لبنان با ایران ارزیابی کنم؟ آیا این برداشت من نادرست است؟
نه حزب‌الله و نه انصارالله، گروه‌هایی تابع ایران نیستند؛ بلکه گروه‌هایی مستقل‌اند. بله، آنها دوستان ما هستند، زیرا مقاومت می‌کنند و برای تحقق اهدافی مشروع، قانونی و عادلانه تلاش می‌کنند. از همین منظر، ما از آنها حمایت می‌کنیم؛ اما این حمایت لزوماً به معنای آن نیست که آنها از ما دستور می‌گیرند.
ممکن است ساعاتی دیگر مجلس نمایندگان مصر به دولت این کشور برای ورود به جنگ علیه انصارالله حوثی، در کنار عربستان سعودی و کشور‌های خلیج فارس و ائتلاف آنها، اختیار بدهد. آمادگی مصر یا حتی ورود نظامی و سیاسی این کشور به جنگ را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
فکر می‌کنم که مصر تجربه کافی از گذشته دارد و می‌تواند از آن تجربه استفاده کند تا خود را از ورود به چنین درگیری‌های پیچیده‌ای دور نگه دارد. البته تصمیم‌گیری در این زمینه به خود مصری‌ها مربوط است؛ اما ما معتقدیم هرگونه مداخله خارجی در پرونده یا امور داخلی یمن، اوضاع را پیچیده‌تر خواهد کرد.
پیش‌تر مصری‌ها به ما اطلاع داده بودند که موضع احتمالی آنها در آینده، صرفاً در چارچوب دفاع از عربستان سعودی خواهد بود و مستقیماً وارد درگیری با یمنی‌ها نخواهند شد.
نشانه‌های زیادی وجود دارد؛ اظهارات متعددی درباره استفاده از بمب مادر مطرح شده و برخی از بازگشت قریب‌الوقوع جنگ سخن می‌گویند. بسیاری نیز معتقدند این اتفاق پس از انتخابات آمریکا رخ خواهد داد. آیا ایران خود را برای رویارویی با جنگ آماده می‌کند؟ آیا فکر می‌کنید جنگ قطعاً از سر گرفته خواهد شد؟
هر احتمالی در آینده وجود دارد؛ از جمله احتمال آنکه آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی بار دیگر جنگی علیه ایران آغاز کنند. با این حال، ما برای مواجهه با جنگی جدید در آمادگی کامل به سر می‌بریم. ما کاملاً آماده‌ایم تا از خود و مردم خودمان دفاع کنیم و تا آخرین لحظه ایستادگی خواهیم کرد. آنها پیش‌تر ما را آزموده‌اند و می‌توانند بار دیگر این کار را انجام دهند. وقتی می‌گویم برای جنگ آماده‌ایم، این لزوماً به معنای آن نیست که خواهان جنگ هستیم. برعکس، اعلام آمادگی ما پیامی به طرف مقابل است تا محاسبات خود را انجام دهد و بار دیگر وارد همان جنگ نشود. بار دیگر تأکید می‌کنم که ما به همان اندازه که برای جنگ آماده‌ایم، برای دیپلماسی نیز آمادگی داریم.
سید عباس، شما رئیس دستگاه دیپلماسی ایران هستید. آیا می‌توانید به من بگویید ــ هرچند گمان نمی‌کنم چنین کاری کنید ــ چه چیزی مانع واشنگتن از آغاز مجدد جنگ علیه ایران می‌شود؟ ایران چه چیزی باید ارائه کند تا از جنگی که می‌دانیم، با وجود توانایی ایران برای مقابله با آن، برای این کشور فرساینده و ویرانگر است، جلوگیری شود؟
به اعتقاد من، عامل اصلی بازدارنده در برابر آغاز جنگی جدید از سوی آمریکا، دقیقاً همین آمادگی کامل ایران است. آمریکایی‌ها به‌خوبی می‌دانند که از طریق جنگ نمی‌توانند به هیچ‌یک از اهداف خود دست یابند.
در دوجنگ گذشته‌ای که علیه ما انجام دادند، آنها در تله اسرائیل و، دقیق‌تر بگویم، در تله نتانیاهو افتادند. نتانیاهو هر کاری را برای رسیدن به هدف شخصی خود انجام می‌دهد، نه برای منافع آمریکا، نه برای منافع مردم اسرائیل و نه برای منافع هیچ طرف دیگری. او هر اقدامی را که به نفع شخصی اش باشد، انجام می‌دهد.
شما دهه‌هاست که درباره پرونده هسته‌ای با آمریکایی‌ها مذاکره می‌کنید و اکنون نیز در چارچوب مذاکرات، موضوع توقف یا پایان دادن به جنگ مطرح است. همه می‌دانیم که ایران و آمریکا درباره پرونده هسته‌ای به توافقی دست یافتند، اما دونالد ترامپ آن را نقض کرد. سؤالم این است: مسئله اصلی چیست؟ آنها می‌گویند موضوع، برنامه هسته‌ای، سلاح هسته‌ای یا غنی‌سازی و غنی‌سازی در سطح بالاست. آیا مسئله هسته‌ای صرفاً پوششی برای موضوعی بنیادی‌تر است؟
به اعتقاد من، آنچه با آن مخالفت می‌کنند و نمی‌پذیرند، تفکر نظام ایران و اندیشه ایرانی است. آنها این نگرش را به‌طور کامل رد می‌کنند؛ نگرشی که بر مقابله با سلطه آمریکا و تسلیم نشدن در برابر قدرت این کشور تأکید دارد.
این همان تفکری است که به شکل‌گیری و ظهور مقاومت در منطقه ما انجامیده است. بنابراین، همان‌طور که شما گفتید، موضوع هسته‌ای چیزی جز یک بهانه نیست.
ما با جهان درباره پرونده هسته‌ای به توافق رسیدیم و تمام جهان از آن توافق استقبال کرد؛ اما طرف آمریکایی بدون ارائه هیچ مدرکی از آن خارج شد و توافق را کنار گذاشت. همین اتفاق بار دیگر در اسلام‌آباد تکرار شد. در اسلام‌آباد درباره مفاد مشخصی توافق شد، اما طرف آمریکایی دوباره تعهدات خود را نقض کرد.
با توجه به اینکه تفکر و سیاست نظام ایران در مخالفت با امپریالیسم یا سلطه‌طلبی و هژمونی جهانی، هزینه زیادی برای ملت ایران داشته و اقتصاد کشور و روابط آن با خارج را فرسوده کرده است، آیا نظام ایران به بازنگری در سیاست‌ها و اندیشه خود، به‌منظور تأمین منافع ملت و مردم ایران، فکر نمی‌کند؟
من نمی‌گویم که تحریم‌های اقتصادی و این محاصره اقتصادی و دریایی علیه ایران آزاردهنده نبوده است. برعکس، مردم ایران در سایه این تحریم‌ها هزینه‌های سنگینی پرداخته‌اند؛ اما این هزینه را برای حفظ عزت، استقلال، کرامت و عظمت خود تحمل کرده‌اند.
آیا از میزان خسارت‌هایی که عراق به‌دلیل بسته شدن تنگه هرمز متحمل شده، اطلاع دارید؟
بله مطلع هستیم و با جدیت تلاش کردیم این هزینه‌ها را برای طرف عراقی کاهش دهیم.
چگونه این کار را انجام دادید؟
از طریق گشودن برخی مسیر‌های ویژه برای عبور کشتی‌های عراقی. تمام این هزینه‌ها نتیجه حمله آمریکا و اقدام خصمانه این کشور است؛ حمله‌ای که آمریکا و اسرائیل با هم انجام دادند. این جنگ نه‌تنها برای مردم ایران، بلکه برای همه ملت‌های منطقه پرهزینه بوده است. من معتقدم مردم عراق این واقعیت را درک می‌کنند و می‌دانند مشکلاتی که در این مدت با آن روبه‌رو شده‌اند، ناشی از حمله آمریکا و اسرائیل است. ضمناً ما بسیار خرسندیم که در نتیجه ایستادگی مستمر مردم عراق، شاهد خروج نیرو‌های آمریکایی از خاک این کشور بوده‌ایم.
پرسش پایانی من درباره مذاکرات طولانی شما با سلطنت عمان است. با وجود تمام این مذاکرات، هر بار گفته می‌شود که نتایج قرار است پس از چند روز، یک هفته یا یک ماه اعلام شود؛ اما چرا نتایج مذاکرات یا سند توافق منتشر نمی‌شود؟
ما پیش‌تر توافق خود با سلطنت عمان را درباره نقشه مسیر‌های مشخص در تنگه اعلام کرده‌ایم. این مسیر‌ها باید در سازمان بین‌المللی دریانوردی ثبت شوند تا موضوع در برابر دیدگان و اطلاع همگان قرار گیرد و این سازمان نیز آنها را تأیید کند.
بازگشایی تنگه هرمز، بار دیگر تأکید می‌کنم، به تفاهم میان ایران و آمریکا مرتبط است. ما از جانب خود و با همکاری طرف عمانی، مقدمات دستیابی به این تفاهم را فراهم کرده‌ایم و مسیر‌ها نیز به‌طور قطعی مشخص شده‌اند.
آیا در روز‌هایی که در بغداد حضور داشتید، درباره پرونده یمن، جنگ با آمریکا یا روابط با عربستان سعودی، با وزیران امور خارجه کشور‌های اسلامی دیدار و گفت‌و‌گو کردید؟
با تعدادی از وزیران شرکت‌کننده در این نشست دیدار کردم و درباره مسائل منطقه‌ای، به‌ویژه موضوع یمن، به‌خوبی رایزنی کردیم. از جمله دیدار‌های من، ملاقات با وزیر امور خارجه عراق و نخست‌وزیر این کشور بود.
